Hepar – organ narażony na uszkodzenia

00_silybum-marianum

Jednym z naszych najważniejszych organów  decydujących o zdrowiu całego organizmu jest wątroba (łac. hepar). Tworzy wraz  z woreczkiem żółciowym niezastąpiony tandem. Ciekawą i co ważne pomocną w leczeniu tych organów rośliną jest ostropest plamisty (Silybum marianum ). W czasie ogrodowych przyjęć często jemy potrawy z tzw. grilla, które co prawda nie są aż  tak ciężkostrawne, jak te smażone w głębokim tłuszczu, jednakże w połączeniu z alkoholem, mogą być przyczyną wystąpienia przykrych dolegliwości. Pojawiają się wtedy takie objawy jak:  nudności, wzdęcia, uczucie pełności w nadbrzuszu, stany skurczowe, charakterystyczne kłucie w boku. Jak sobie pomóc? Zwykle stosujemy specyfiki z rośliny Silybum marianum czyli  popularnego leku w tabletkach Sylimarol. Skuteczność nie przetwarzanych przemysłowo nasion ocenia się jednak znacznie wyżej. Promocyjna  torebka nasion ostropestu jak zauważyłem w internecie, kosztuje ok. 23 zł ale widziałem też preparaty w cenie 77 zł i więcej! U siebie w ogrodzie możemy spokojnie z kilku roślin uzyskać podobną ilość owocków (125g) za… darmo.

Charakterystyka rośliny i ciekawostki

Jest to roślina jednoroczna z rodziny złożonych (Compositeae), występująca w całym basenie Morza Śródziemnego aż po Iran. Nazwa Silybum pochodzi od okazałych purpurowych, czerwono fioletowych kwiatów przypominających oset. Silybum marianum to po niemiecku Mariendistel, czyli oset maryjny. Jego angielskie nazwy to St. Mary’s thistle, lady thistle, holy thistle i milk thistle. Ostropest nazywano tak ze względu na białe mleczko wypływające z żyłek liści – nazywano je kroplami mleka Marii Dziewicy i używano dawniej m.in. by pobudzić laktację u kobiet

01_ostropest-1

Wskazania do stosowania preparatów z silimaryną:

» stany rekonwalescencji po toksyczno-metabolicznych uszkodzeniach wątroby spowodowanych czynnikami toksycznymi takimi jak: długotrwałe kuracje antybiotykowe, nadużywanie alkoholu, chemioterapia, zatrucia grzybami
» zaburzenia czynności wątroby na skutek złej diety oraz na tle cukrzycowym
» wirusowe zapalenie wątroby typu C, (wspomagająco),  zapalenie dróg żółciowych i woreczka żółciowego, jak również przy endometriozie, która jest jedną z głównych przyczyn bezpłodności u kobiet
» kamica żółciowa (profilaktycznie i leczniczo)
» do ochrony wątroby u osób z chorobą alkoholową i u przechodzących leczenie odwykowe
» zmniejsza uszkodzenia wątroby u osób podczas chemioterapii oraz wspomaga rekonwalescencję, przyśpieszając usuwanie substancji toksycznych odkładających się w organizmie
» zapobiega przewlekłemu zapaleniu wątroby lub ostremu żółtemu zanikowi wątroby
» marskość wątroby, zwyrodnienie tłuszczowe wątroby
» niedokwaśność soku żołądkowego, brak łaknienia, wzdęcia i odbijanie
» chroni miąższ wątroby i nerek przed niszczącym działaniem trucizn
» powstrzymanie krwawień: z nosa, jelita grubego, żylaków odbytu, niektórych krwawieniach macicznych oraz przy przedłużonym miesiączkowaniu
» bóle głowy typu migrenowego, obniżone ciśnienie krwi oraz skłonności do choroby morskiej i lokomocyjnej
» łagodzi stany zapalne i hamuje zmiany skórne związane z łuszczycą
Przeciwwskazania: brak
Działania niepożądane: w zalecanych dawkach leczniczych ostropest nie wykazuje działania szkodliwego nawet przy długotrwałym stosowaniu.

Zdj. ze strony www.informaworld.com

Zdj. ze strony www.informaworld.com

Sposoby wykorzystania ostropestu plamistego

Lecznicze własności ostropestu znane były od starożytności. Pozytywne działanie na wątrobę potwierdziły współcześnie badania naukowe. Niewielką ilość nasion uzyskanych w ubiegłym roku przeznaczyłem na nalewkę ostropestową, a resztę na wysiew. Mam kilkanaście małych roślin.  Nasiona dojrzeją  w lipcu/sierpniu 2009. Oprócz nalewki można zmielone nasiona dodawać do wypieków np. domowego chleba, możemy je podpiec na patelni, podobno są b. smaczne albo też wykonać wyciąg wodny. W kosmetyce olej z ostropestu ma takie działanie na skórę jak olej wiesiołkowy czy ogórecznikowy. Ścięte kwiaty wyglądają b. dekoracyjnie w wazonie.

02_owocostan_ostropestu

Niektóre zastosowania ostropestu – zestawienie

1.    Wyciągi wodne (odwary i napary) na zmielonych owockach. (zawartość silimaryny jest tu jednak niska w porównaniu z wyciągami alkoholu lub stosowanymi w farmacji octanem etylu  i acetonem)
2.    Tinktura (nalewka)  zdrowotna na bazie czystego spirytusu
3.    Dodawanie zmielonych nasion do wypieków
4.    Ostropest pobudza również wydzielanie mleka, jest całkowicie bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią.
5.    Ostropest jako roślina pszczelarska. Wg znawców pszczelarstwa  można go zaliczyć do pożytków o dość dużej wydajności bo z 1 ha plantacji można uzyskać ok. 200 kg miodu.
6.    W rolnictwie – dla intensywnie tuczonych zwierząt których wątroba jest szczególnie obciążona, w formie kiszonek
7.    W ogrodnictwie, sadownictwie i na polach. Ze względu na ostre kolce jest możliwość wykorzystania ostropestu jako rośliny chroniącej zasiewy rolnicze przed dzikimi zwierzętami np. dzikami. Na działkach mogą stanowić ochronę przed dużymi zwierzętami

03_po-przekwitniaciu

Przepisy na domowe specyfiki z ostropestu

*

Napar
Przygotowanie i dawkowanie :
Przygotować napar : 1 szklanką wrzątku zalać 1 łyżeczkę (ok 4 g) zmielonych nasion. Parzyć 10-15 min. Pić 3 razy dziennie

Uwaga:

Wg dr Różańskiego sylimaryna nie jest rozpuszczalna w wodzie

*

Nalewka na owockach Ostropestu plamistego

Składniki:

  • 100 g owoców ostropestu plamistego
  • 500 ml spirytusu 70%

Czynności:

Nasiona ostropestu zmielić w młynku do kawy. Wsypać do butelki, zalać spirytusem. Trzymać w miejscu ciepłym, zacienionym przez 14 dni. Po tym czasie przefiltrować i przenieść w chłodne miejsce.

Dawkowanie:

Pić 15 kropli w łyżce stołowej przegotowanej wody 3 razy dziennie.

Uwagi:

Kuracja nie powinna trwać dłużej niż 2 tygodnie ale należy ją powtarzać co kilka tygodni (wg dr Różanskiego: “Dopiero dłuższe zażywanie sylimaryny przynosi efekty, ważne jest bowiem wysycenie komórek i utrzymywanie stałego poziomu związku we krwi.”

Plamista ozdoba ogrodu

Ziółko to nie tylko pomoże nam w problemach z wątrobą ale też będzie stanowić prawdziwą ozdobę ogrodu. Roślina zajmuje sporo miejsca nie wszędzie więc będzie mogła być wysiana ale małe wymagania glebowe i szybki wzrost oraz ładny wygląd to duże zalety tej jednorocznej lub dwuletniej rośliny. Wadą są kłujące liście (uwaga na małe dzieci)
Roślina ma nieduże wymaganie co do gleby, ale zauważyłem, że nie tylko bujnie rośnie ale obficie owocuje na ziemi zasobnej w azot. Tak jak widoczny na zdjęciu egzemplarz posadzony w miejscu gdzie przez lata rozkładały się szczątki pokrzyw. Korzystny dla wielkości i jakości plonu jest termin kwietniowy. O tym oraz innych naukowo opracowanych zabiegach agrotechnicznych dla tej rośliny  przeczytamy w artykule Katarzyny Sadowskiej

06_duza_roslina

Owocki jako surowiec do otrzymywania preparatów zdrowotnych

Surowcem farmaceutycznym jest owoc ostropestu plamistego (koloru białego, szarego lub czarnego), pozbawiony puchu, wielkości owocu słonecznika, zakończony na szczycie charakterystycznym kulistym wyrostkiem.

04_owocek

Źródła:

* kwartalnik Panacea – leki ziołowe

* Ostropest plamisty – prof. A. Ozarowski

* Sylimaryna, sylimarol i ostropest – dr Różański